పర్యవేక్షించేందుకు
విద్యార్థుల్లో పెరుగుతున్న పరీక్షల ఒత్తిడి, ఆందోళన, మానసిక సమస్యలను తగ్గించేందుకు, ఆత్మహత్యలను నివారించేందుకు గుజరాత్ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. రాష్ట్రంలోని 9 నుంచి 12వ తరగతి వరకు విద్యార్థులకు మానసిక ఆరోగ్య సహాయ చర్యలు, ఆత్మహత్యల నివారణకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను తప్పనిసరి చేసింది. ఈ నిబంధనలు గుజరాత్ సెకండరీ అండ్ హయ్యర్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డుకు అనుబంధంగా ఉన్న పాఠశాలలకు వర్తిస్తాయి.
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, 9 నుంచి 12వ తరగతులు నిర్వహించే ప్రతి పాఠశాలలో విద్యా సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే స్కూల్ వెల్నెస్ టీమ్ () ఏర్పాటు చేయాలి. ఈ బృందానికి పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్ నాయకత్వం వహిస్తారు. కౌన్సెలర్ లేదా నియమిత ఉపాధ్యాయుడు సమన్వయకర్తగా వ్యవహరిస్తారు. ఉపాధ్యాయులు, పాఠశాల నిర్వహణ కమిటీ ప్రతినిధి, బోధనేతర సిబ్బంది, విద్యార్థుల నుంచి ఎంపిక చేసిన ఇద్దరు ప్రతినిధులు కూడా ఇందులో సభ్యులుగా ఉంటారు.
మానసిక ఒత్తిడికి గురవుతున్న విద్యార్థులను ముందుగానే గుర్తించడం, వారికి ప్రాథమిక సహాయం అందించడం, అవసరమైతే నిపుణుల వద్దకు పంపించడం ఈ బృందం బాధ్యతలు. ప్రతి సంవత్సరం ఈ బృందం పనితీరును సమీక్షిస్తారు.
కౌన్సెలర్ల నియామకం
100 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది విద్యార్థులున్న పాఠశాలల్లో కనీసం ఒక అర్హత కలిగిన కౌన్సెలర్, సైకాలజిస్ట్ లేదా బాలలు, కౌమారదశ విద్యార్థుల మానసిక ఆరోగ్యంపై శిక్షణ పొందిన సామాజిక కార్యకర్తను నియమించడం తప్పనిసరి. 100 మందికంటే తక్కువ మంది విద్యార్థులున్న పాఠశాలలు సమీపంలోని ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు (), కమ్యూనిటీ హెల్త్ సెంటర్లు (), జిల్లా మానసిక ఆరోగ్య కార్యక్రమం లేదా టెలీ-మానస్ సేవలతో అనుసంధానం చేసుకోవాలి.
బోర్డు పరీక్షలు, ఫలితాల ప్రకటన, ఒక తరగతి నుంచి మరో తరగతికి మారే సమయంలో విద్యార్థులకు ప్రత్యేక కౌన్సెలింగ్, మార్గదర్శకత్వం అందించాలి.
మనో-మిత్ర తోటి విద్యార్థుల సహాయ బృందం
పాఠశాలల్లో మనో-మిత్ర పేరుతో విద్యార్థుల నుంచి కొందరిని ఎంపిక చేస్తారు. వీరు తమ తోటి విద్యార్థులకు భావోద్వేగపరమైన మద్దతు అందిస్తారు. సమస్యలతో బాధపడుతున్న విద్యార్థులను గుర్తించి, అవసరమైనప్పుడు ఉపాధ్యాయులు లేదా కౌన్సెలర్ల సహాయం తీసుకునేలా ప్రోత్సహిస్తారు.
మార్కుల ఆధారంగా అవమానించడంపై నిషేధం
విద్యార్థులను పరీక్షల్లో సాధించిన మార్కులు లేదా విద్యా ప్రతిభ ఆధారంగా వేర్వేరుగా కూర్చోబెట్టడం, బహిరంగంగా అవమానించడం, ఇతర విద్యార్థులతో పోల్చి కించపరచడం వంటి చర్యలను కొత్త నిబంధనలు నిషేధిస్తున్నాయి. విద్యార్థులందరికీ సమానత్వం, గౌరవం, ప్రోత్సాహం, సహకారం కలిగిన వాతావరణాన్ని పాఠశాలలు కల్పించాలి.
విద్యార్థుల మానసిక ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరిచేందుకు యోగా, ధ్యానం, కళలు, సంగీతం, తోటపని, నృత్యం, క్రీడలు వంటి పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలను నిర్వహించాలి. విద్యార్థులు తమ సమస్యలను గోప్యంగా తెలియజేసేందుకు సూచనల పెట్టెలు, కౌన్సెలింగ్ సదుపాయాలు కల్పించాలి.
