భూమిని దున్ని, కష్టపడి పంట పండించే కౌలురైతులకు ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలు అందడం లేదు. చట్టాల్లోని ఆచరణ సాధ్యం కాని నిబంధనలు, ముఖ్యంగా భూయజమాని రాతపూర్వక ఒప్పందం లేకపోవడం వారి గుర్తింపునకు ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది. దీంతో లక్షలాది మంది కౌలురైతులు పంట రుణాలు, బీమా, సబ్సిడీలు వంటి ప్రయోజనాలకు దూరమవుతున్నారు.
భూమిని దున్ని, కష్టపడి పంట పండించేది కౌలురైతు అయినప్పటికీ, ఆ పంటపై ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలను పొందేందుకు మాత్రం వారికి ఎలాంటి హక్కు లేని దుస్థితి కొనసాగుతోంది. కౌలురైతుల రక్షణ కోసం చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటిలోని ఆచరణ సాధ్యం కాని నిబంధనలు లక్షలాది మందికి ప్రయోజనాలను దూరం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా భూయజమాని రాతపూర్వక కౌలు ఒప్పందం ఇవ్వాలనే నిబంధనే కౌలురైతుల గుర్తింపునకు ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది.
చట్టాల చరిత్ర - హామీలు అమలులో వైఫల్యం
బ్రిటిష్ కాలంలో తెచ్చిన దక్కన్ అగ్రికల్చరీస్ రిలీఫ్ యాక్ట్-1879 వడ్డీ వ్యాపారుల నుంచి రక్షణ కోసం కాకుండా, శిస్తు వసూలు చేయడానికి తెచ్చిన ఎత్తుగడ. తెలంగాణలో రైతాంగ సాయుధ పోరాటం నేపథ్యంలో అప్పటి ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ టెనెన్సీ అండ్ అగ్రికల్చర్ యాక్ట్-1950ను తెచ్చి కౌలుదారులకు శాశ్వత హక్కులు కల్పించింది. కాలక్రమేణా వచ్చిన ఏపీ సీలింగ్ ఆన్ అగ్రికల్చర్ హోల్డింగ్ యాక్ట్-1961, ల్యాండ్ రిఫార్మ్-1973 ద్వారా కొంత భూమి కౌలుదారులకు దక్కింది. అయితే, ఆ తర్వాత తెచ్చిన తెలంగాణ ప్రత్యేక కౌల్దారీ చట్టం-2011 కౌలురైతులను తీవ్ర ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టింది.
ఈ చట్టం ప్రకారం కౌలురైతు లోన్ ఎలిజిబిలిటీ సర్టిఫికెట్ (ఎల్ఈసీ) పొందాలంటే భూయజమాని రాతపూర్వక అగ్రిమెంట్ పత్రం ఇవ్వాలి. కానీ భూపట్టాదారులు ఎవరూ అగ్రిమెంట్ ఇవ్వడానికి ఇష్టపడకపోవడంతో, తెలంగాణలో 92.6 శాతం కౌలురైతులకు ఈ చట్టం వర్తించలేదు.
ప్రయోజనాలకు దూరం అవుతున్న వైనం
ఎల్ఈసీ ధ్రువపత్రం లేకపోవడంతో కౌలురైతులకు బ్యాంకు పంట రుణాలు, సబ్సిడీ యూరియా, ఎరువులు, పంట బీమా, కనీస మద్దతు ధర వంటి ఏ సౌకర్యాలూ అందడం లేదు.
2019లో ఎన్ఎస్ఎస్ఓ సర్వే ప్రకారం తెలంగాణలో 17.5 శాతం కౌలురైతులు ఉండగా, 2026లో రైతు స్వరాజ్య వేదిక మరియు ఇతర సంఘాల శాంపిల్ సర్వే ప్రకారం ఆ సంఖ్య 22 లక్షలకు పైగా చేరింది. ఇందులో 19 శాతం మంది (4.18 లక్షలు) అసలు సెంటు భూమి కూడా లేని నిరుపేదలే.
ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో 85 శాతం మంది కౌలురైతులకు పంటనష్టం జరిగినా, కేవలం 0.7 శాతం మందికి మాత్రమే నష్టపరిహారం అందిందని సర్వేలు తేల్చాయి.
గుర్తింపు మరియు హక్కుల కోసం డిమాండ్లు
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఎకరానికి ఇచ్చే రైతు భరోసాలో సగం కౌలురైతుకు ఇస్తామని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ, ఇప్పటివరకు కౌలురైతుల గుర్తింపు ప్రక్రియను చేపట్టలేదు.
భూయజమానులు రాతపూర్వక ఒప్పందాలు ఇవ్వడానికి భయపడుతున్నందున, ఆ సాంకేతిక అడ్డంకులను తొలగించాలని డిమాండ్ వ్యక్తమవుతోంది.
